achtergrond afbeelding Wij zijn Heerde
 
Recreatie
 Wonen, Werken, Winkelen 
Activiteiten
Cittaslow

Sprengen in de winter

Brrrr, wat is het koud buiten. De grond kraakt onder je voeten, zeker als je in het bos loopt. Krakkerdekrak hoor je bij elke stap als je voeten door de bevroren humuslaag zakken.

Sprengen in de winter

De kinderen vinden het prachtig en stampen door het bos. Want, met je ogen dicht klinkt het alsof je een groep wilde zwijnen bent. Nou, dat kan nog beter hoor. We knorren luid en gaan even lekker in de bosbodem wroeten, ‘ns zien of er iets te eten ligt. De humuslaag bestaat uit een flinke laag gevallen (en deels al rottend) blad, takjes en boomvruchten. Op de ene plek liggen eikels, elders vind je beukennootjes. Genoeg lekkers om je maag te vullen.

En, kijk nu, de grond onder het blad is helemaal niet bevroren. We vinden zelfs wormen en larven van kevers, kleine paddenstoelen. Geen wonder dus dat wilde zwijnen het hele bos overhoop halen!
 
Verderop vinden we bevroren pootsporen van reeën, die het modderige pad zijn overgestoken. We speuren rond om uit te vinden hoeveel reeën er liepen en waar ze vandaan kwamen. We kunnen het spoor een heel stuk volgen, maar verliezen de pootjes in het bos. Wat leuk, reeën zie je niet vaak (zeker niet met een groep lawaaierige kinderen), maar we weten nu dat ze hier wel zijn.

De kinderen laten hun eigen sporen na in het bos, want bevroren plassen zijn nog leuken dan reeënpootjes. Krakkerdekrak, gevolgd door een gil vanwege de eerste natte voet. Wat is wandelen in het bos toch leuk, zeker in de winter.
 
Even verderop doemt een bruggetje op tussen de bomen. Een speciaal bruggetje, want het leidt ons over een spreng. Sprengen vindt je op veel plekken in de bossen in Heerde. Het zijn beken die gevoed worden door grondwater dat van nature uit de bodem komt bij zogenaamde ‘sprengkoppen’, natuurlijke bronnen.

Vroeger hebben mensen daar dankbaar gebruik van gemaakt. Ze groeven sprengkoppen op en verbonden ze met elkaar door een heel bekenstelsel te graven. Een uniek cultuurhistorisch erfgoed, want de Veluwe is een van de weinige plekken in Europa waar gegraven sprengenbeken zijn.

Het stromende water werd ingezet om watermolens aan te drijven voor het malen van graan, het maken van papier en koper. Het schone bronwater werd gebruikt door wasserijen.

Na de uitvinding van elektriciteit werden de beken niet meer onderhouden en slibden ze dicht. Gelukkig heeft de Stichting tot Behoud van de Veluwse Sprengen en Beken (de Bekenstichting) gezorgd dat de beken weer zijn hersteld, tot grote blijdschap van de ijsvogel.
 
Ik leg de kinderen uit waarom het water in de sprengen niet bevroren is, terwijl het toch goed vriest. Het water dat uit een sprengkop komt is namelijk altijd 6 graden, omdat het water diep uit de bodem komt. De kwaliteit van het water is zo goed dat je het gewoon kan drinken. Die twee dingen samen maken de beken tot een bijzonder leefgebied voor vissen als het bermpje, de driedoornige stekelbaars en de beekprik (een soort minipaling).
Nu het zo vriest, kunnen ijsvogels alleen in de beken nog een visje vangen omdat daar geen ijs op ligt. Want reken maar dat ijsvogels honger lijden als open water is dicht gevroren. Zij kunnen niet even naar de supermarkt, of thuis iets lekkers uit de kast pakken. In een lange koude winter sterven veel ijsvogels letterlijk de hongerdood. Erg jammer, ze zijn zo mooi! En de afgelopen winters waren zacht, waardoor er nu weer veel ijsvogels zijn.
 
Tja, voor mensen is een strenge winter heerlijk. Eindelijk kunnen we dan schaatsen, sleeën en dromen van een Elfstedentocht. Voor dieren is het vaak een overlevingsstrijd.
Dieren zijn niet allemaal in staat een voedselvoorraad aan te leggen, zoals bijvoorbeeld de eekhoorn of Vlaamse gaai, die overal nootjes en eikels verstoppen. Boomvruchten, die straks in de lente uitlopen en een mini boompje worden, als ze niet zijn opgegeten.
Lente, maar nu nog even niet…….
 

Lekker fietsen

Iedere maand maakt een lid van het college van B&W een column op de site van de gemeente. Deze maand van wethouder Wolbert Meijer, met als titel 'Lekker fietsen'. Die nemen we graag over op WijzijnHeerde.

Lentekriebels

De winter loopt ten einde, maar de natuur spartelt nog even tegen. De ene dag is het nat, grijs en koud. De volgende dag door eken de eerste krachtige zonnestralen de striemende regen. Ik vind dit een heerlijke tijd. Want het is een tijd vol beloftes….

Schaatsen bij de Zwarte Kolk

Vorige maand kwam ik even poolshoogte nemen bij het Kloosterbos in Wapenveld. De thermometer stond dik onder nul en dat betekent dat er ijs is te verwachten. En dat is een belangrijke conditie om te kunnen schaatsen.

Sprengen in de winter

Brrrr, wat is het koud buiten. De grond kraakt onder je voeten, zeker als je in het bos loopt. Krakkerdekrak hoor je bij elke stap als je voeten door de bevroren humuslaag zakken.

Kabouterbadje in het Zwolse Bos

Het belooft vandaag weer een warme dag te worden. Dat zie ik als ik één oog opendoe en de zon langs de gordijnen van de slaapkamer gluurt. Tijd voor een vroege boswandeling in het Zwolse Bos!

Duivelsei

Het altijd een groot avontuur als je met een groep kinderen het bos in gaat. Ik heb zelf een goed oog voor detail en vindt altijd wel bijzondere dingen, maar al die kinderogen samen zien meer dan mijn hoofd kan bevatten.

Mysteries ontrafeld….

Een veel gehoorde vraag is; boswachter waar zitten de wilde dieren? En dan is het zogeheten grofwild op de Veluwe het meest populair.

Bosbessen eten met een wildvreemde man

Al wandelend in het bos wordt mijn hoofd altijd lekker leeg en kan ik goed nadenken. Een goed moment dus om natuurprogramma’s voor te bereiden. Zoals de workshop bushcraft die ik morgen geef aan een groep 8 tijdens een schoolkamp.

De hond los, mits…

Wat is dat heerlijk, die eerste zonnige dagen in het voorjaar. En wat is het dan genieten op de Renderklippen. Iedereen weet de weg naar de Schaapskooi en de hei te vinden. Er zijn weinig gebieden in de buurt waar je zo’n eind met de hond los kunt lopen, dus bezoekers komen uit alle windstreken.

Column - Rumoer op de Veluwezoom en in de IJsselvallei

Het anders zo rustige gebied van de gemeente Heerde heeft te maken met rumoer. Want op de Renderklippen is het uitermate druk deze dagen nu de lammerentijd is aangebroken. Iedereen loopt uit om een glimp op te vangen, tot TV weermannen aan toe. Het ene lammetje is geboren in het veld, de ander met een bruin pootje of weer een ander ziet eruit alsof het in de honingpot is gevallen.

Lammertijd 2016

De lammertijd is toch altijd weer de meest bijzondere tijd in het leven van een schaapherder. Je kijkt er een jaar lang naar uit, ziet er een beetje tegenop, al die heisa van de media tegenwoordig.

Najaar 2015 - door Lammert Niesing

Een schitterende herfst hebben we dit jaar beleefd, met heel zacht weer en prachtig kleurende bomen.